RU 
EN Інфармацыйная бяспека
Кіберашуканцы ўвесь час удасканальваюць метады падману, выкарыстоўваючы новыя тэхналогіі і сацыяльную інжынерыю. Азнаёмцеся з асноўнымі схемамі зламыснікаў, каб абараніць сябе і сваіх блізкіх.
Падман пад выглядам камунальных службаў і дзяржорганаў
Зламыснікі выдаюць сябе за супрацоўнікаў камунальных службаў (энерганагляду, водаканала, газавай службы), а таксама прадстаўнікоў праваахоўных органаў, банкаў ці іншых дзяржаўных структур.
Яны могуць тэлефанаваць па тэлефоне, у тым ліку па стацыянарнай лініі, ці выкарыстоўваць месэнджэры (Viber, Telegram, WhatsApp). Галоўная мэта — пад любой падставай атрымаць асабістыя дадзеныя, рэквізіты банкаўскіх карт або прымусіць перавесці грошы на "бяспечныя" рахункі.
Махлярства з выкарыстаннем мабільнай сувязі
Ашуканцы прадстаўляюцца супрацоўнікамі аператараў сотавай сувязі (А1, МТС). Пад маркай заканчэння тэрміну дзеяння дагавора або неабходнасці абнаўлення паслуг яны пераконваюць ахвяру перайсці па спасылцы з месэнджэра і спампаваць падробленае прыкладанне.
Такія прыкладанні даюць зламыснікам поўны доступ да дадзеных на смартфоне, уключаючы коды з SMS, лагіны і паролі да анлайн-банкінгу.
Важна памятаць:
Бяспечнае спампоўванне прыкладанняў магчыма толькі з афіцыйных крам, такіх як Google Play, App Store, App Gallery. Ніколі не ўстанаўлівайце прыкладанні, пераходзячы па сумнеўных спасылках з паведамленняў або месэнджараў!
Выкарыстанне дыпфейкаў і нейрасетак
Кіберзлачынцы актыўна ўжываюць нейрасеці для стварэння падробленых галасавых паведамленняў і відэа з выкарыстаннем рэальнага голасу або выявы сваякоў і знаёмых ахвяры.
Затым такія фальшывыя паведамленні рассылаюцца кантактам узламанага карыстальніка з просьбамі аб тэрміновай матэрыяльнай дапамозе на лячэнне або іншыя патрэбы. Часта ашуканцы адразу паказваюць рэквізіты сваёй банкаўскай карты або просяць перадаць наяўныя грошы праз "знаёмага" кур'ера.
Псіхалагічны ціск і пагрозы
Ашуканцы, выдаючы сябе за супрацоўнікаў праваахоўных органаў ці нават вашага кіраўніка, пішуць у месэнджарах, паведамляючы пра нібыта здзейсненае вамі злачынства або саўдзел у ім.
Яны могуць пагражаць ператрусам, адабраннем маёмасці або грашовых сродкаў. Для "захавання" зберажэнняў прапануюць перавесці іх на спецыяльны "абаронены" рахунак або перадаць кур'еру, які на самой справе з'яўляецца іх памагатым.
Фінансавыя піраміды і ілжэінвестыцыі
Гэта адна з найболей небяспечных і фінансава разбуральных схем. Ашуканцы, уяўляючыся брокерамі або трэйдарамі буйных гандлёвых пляцовак, прапануюць ахвярам хуткі, гарантаваны і высокі даход ад інвестыцый.
Яны ствараюць тэхналагічныя фэйкавыя вэб-сайты неіснуючых біржаў з імітацыяй графікаў, каціровак і дыяграм, рэгіструюць "асабістыя кабінеты" і дэманструюць фіктыўны "прыбытак". Могуць нават дазволіць вывесці невялікую суму, каб канчаткова пераканаць чалавека ў рэальнасці заробку.
Галоўная мэта: прымусіць укласці як мага больш грошай, у тым ліку аформленыя крэдыты, пазыковыя сродкі або грошы ад продажу нерухомасці і маёмасці. Пасля атрымання буйной сумы ашуканцы поўнасцю знікаюць.
Выкарыстанне «дропаў» і адказнасць
Для вываду выкрадзеных сродкаў ашуканцы актыўна выкарыстоўваюць «дропаў» - падстаўных асоб, якія за матэрыяльнае ўзнагароджанне даюць доступ да сваіх банкаўскіх карт і рахункаў.
«Дропы» з'яўляюцца ключавым звяном злачыннай схемы, праз якое грошы аператыўна пераводзяцца па ланцужку некалькіх банкаў на замежныя рахункі або канвертуюцца ў криптовалюту.
Важна ведаць аб адказнасці:
- Крымінальная адказнасць: за распаўсюджванне рэквізітаў чужых карт або аўтэнтыфікацыйных дадзеных для доступу да рахункаў па артыкуле 222 КК РБ прадугледжана пакаранне да 10 гадоў пазбаўлення волі..
- Адміністрацыйная адказнасць: за прадастаўленне сваіх дадзеных для адкрыцця рахункаў і выкарыстання іх у ашуканскіх мэтах прадугледжаны буйныя штрафы па артыкуле 12.35 КаАП РБ.
Рэгуляванне абароту крыптавалюты ў Рэспубліцы Беларусь
Любыя аперацыі па куплі і продажы токенаў і крыптавалюты за грашовыя сродкі (беларускія рублі, замежную валюту або электронныя грошы) дазволены ў Беларусі толькі праз крыптаплатформы (аператараў абмену), якія з'яўляюцца рэзідэнтамі Парку высокіх тэхналогій (ПВТ).
Абсалютна забаронены і прызнаюцца незаконнымі любыя аперацыі па куплі-продажы крыптавалюты ў фізічных асоб на P2P-пляцоўках або праз замежныя біржы.
Рэкамендацыі па супрацьдзеянні кіберзлачыннасці
Для эфектыўнага супрацьдзеяння кіберзлачынствам і абароны грамадзян рэкамендуецца прытрымлівацца наступных прафесійных прынцыпаў:
ГАЛОЎНАЕ ПРАВІЛА БЯСПЕКІ:
Праваахоўныя органы, банкі і дзяржаўныя структуры ніколі не запытваюць канфідэнцыйныя дадзеныя па тэлефоне ці ў мэсэнджарах і ні пры якіх абставінах не патрабуюць пераводзіць грошы на «бяспечныя» або «абароненыя» рахункі!